Zouden 16-jarigen het recht om te stemmen moeten krijgen?

16-jarigen recht stemmen

Er valt weer genoeg te zeuren over jongeren. In Den Haag en Utrecht gaan “ze” de straat op en veroorzaken ze rellen. En “jongeren” – als we mensen onder de 40 daartoe rekenen – zijn verantwoordelijk voor de meeste nieuwe coronabesmettingen. Waarom zou je dan in vredesnaam 16-jarigen vertrouwen met het recht om te stemmen?

Nou, beargumenteert Oxford-wetenschapper Tommy Peto: ze zijn op zijn minst nét zo te vertrouwen als oudere mensen.

Peto maakt twee denkstappen. Ten eerste, zegt hij: stemmen is belangrijk, omdat het de autonomie van mensen versterkt. Ze kunnen hierdoor bepalen wat volgens hen een goede manier van (samen)leven is. En ten tweede: jongeren onder de 18 zijn psychologisch net zo goed in staat om daarover na te denken als volwassenen van boven de 18.

Tieners zijn moreel gezien jonge volwassenen

Voor die laatste denkstap heeft hij een indrukkende hoeveelheid bewijs paraat. Zo laat een studie zien dat 12- en 13-jarigen net zo goed zijn in de validiteit van een argument bepalen als studenten. Nu kan een argument natuurlijk valide zijn, maar nog niets zeggen over de werkelijkheid. Het argument: “alle mannen hebben een baard. Socrates is een man. Dus hij heeft een baard” is valide. Maar het kan goed zijn dat Socrates zich net die dag geschoren heeft!


Gelukkig kijkt Peto ook naar of jongeren logisch nadenken over empirische observaties. En ook hier blijkt: jongeren zijn hier net zo goed in als ouderen. En ook als het gaat om keuzes maken, of keuzes beargumenteren, blijken jongeren hier net zo goed (of slecht) in te zijn als volwassenen.
Dus: als het gaat om een oordeel te vormen over de politieke situatie; op basis daarop en keuze te maken voor een partij; én deze keuze te kunnen onderbouwen zijn jongeren hierin net zo in staat als volwassenen.

Maar kunnen jongeren wel morele keuzes maken? Zijn ze niet teveel bezig met zichzelf? Het populaire idee is dat het puberbrein denkt aan het eigen genot en lijdt aan tunnelvisie. Ook hier stelt onderzoek ons gerust. Jongeren zijn net zo goed in staat als volwassenen om morele oordelen te vormen. Vanaf 16-jarige leeftijd zijn ze net zo goed in staat om complexe afwegingen te maken tussen verschillende belangen. Dan zijn ze dus in staat om een volledig afgewogen politiek oordeel te vellen.

Jongeren doen mee aan de samenleving

Maar wacht eens even! Misschien kunnen ze wel beslissingen maken. Maar worden ze daar tot uitgedaagd? Het beeld is toch vooral dat jongeren nog veilig bij hun ouders wonen. Ze hebben dus helemaal niet te maken met dingen waarover de politiek besluit.

De FairVote-campagne in Washington D.C. maakt gehakt van dit argument. Ze wijzen er bijvoorbeeld op dat veel 16-jarigen al werken, en soms zelfs al inkomstenbelastingen betalen. Dat zij naar scholen gaan die betaald en ingericht worden door de overheid. En dat ook op straat zij continu te maken krijgen met de overheid. Ook tieners doen al volwaardig mee aan de samenleving, en vormen zich daar een mening over. 16-jarigen verdienen het recht om te stemmen.

Maar als je van dat laatste niet overtuigd bent? Dan kun je er altijd voor zorgen dat jongeren nog meer na gaan denken over de samenleving, door hen bij ons te laten debatteren.

16-jarigen verdienen het recht om te stemmen

Zolang jongeren niet kunnen stemmen, worden ze niet uitgedaagd om na te denken over de samenleving. Terwijl ze wel mee moeten kunnen beslissen. En dat verdienen ze ook, omdat ze net zo goed in staat zijn om mee te denken als volwassenen.

Totdat Nederland in navolging van Oostenrijk, Brazilië, en Schotland óók de kiesleeftijd omlaag brengt, kunnen wij hen wel op andere manieren betrekken. Zo hebben ze ook het recht om gehoord te worden. Kunnen politici, schoolhoofden, en agenten naar hen luisteren. En ook echt iets dóen met die mening. Zo krijgen jongeren nog geen stemrecht, maar wel inspraakrecht. En ook dat doet recht aan hun bijzondere positie en capaciteiten.

Deze column is geschreven door onze overtuigexpert Daan Welling.

Een reactie op “Zouden 16-jarigen het recht om te stemmen moeten krijgen?

  1. Pingback: 10.000 euro?! De spagaat van jongeren en verantwoordelijkheid - Open UP

Reacties zijn gesloten.